Ook gemeente Zaanstad heeft interesse om een bijdrage te leveren. In de polder van Staatsbosbeheer zijn drie pompen geplaatst om het waterpeil op te zetten om zo de bodemdaling te remmen en de CO2-uitstoot te verlagen. Het is het eerste project van Valuta voor Veen in Noord-Holland.
Volgens directeur Sijas Akkerman van Natuur en Milieufederatie Noord-Holland staat in de Burkmeer nog een project op stapel. ‘Die polder heeft een meer agrarisch karakter. Het idee is om er lisdodden te telen. De gemeente, die eigenaar is van de polder, is ook van plan daar certificaten voor af te nemen.’
Natuur en Milieufederatie Noord-Holland bemiddelt tussen grondeigenaren, beheerders en partijen die certificaten willen kopen. Akkerman merkt dat de interesse voor Valuta voor Veen toeneemt. ‘De vraag is veel groter dan het aanbod. Het vergt sowieso nogal wat voorbereiding om projecten sluitend te krijgen.’
Aad Straathof, themahouder Veenweiden voor LTO Noord regio West, is positief over de maatschappelijke betrokkenheid. ‘Als er zo extra geld vrijkomt om bodemdaling tegen te gaan, juich ik dat toe. Wel betwijfel ik of het rendement van dit soort investeringen het hoogst is. Ook omdat het nogal wat monitoring vergt om de daadwerkelijke milieuwinst te bepalen.’
Dat laatste onderschrijft onderzoeker Wim Honkoop van PPP-Agro Advies, die zijdelings bij enkele vergelijkbare projecten is betrokken. ‘Op zich ben ik enthousiast over de insteek van Valuta voor Veen. Alleen zijn monitoring en de rekenregels nu nog de bottleneck.’
Om het effect van het hogere waterpeil vast te stellen, moet veel worden gemeten, zegt Honkoop. ‘Dat vergt een flinke investering in de techniek, waardoor er minder overblijft om de agrarisch beheerders te compenseren voor het productieverlies door het hogere waterpeil. Ook zijn veel veiligheidsmarges ingebouwd in de rekenmethodiek, zodat slechts een vrij klein deel van de reductie werkelijk inzetbaar is voor de certificaten.’
Kansrijke gebieden
Vooral gebieden met een lager waterpeil zijn daarom kansrijk, weet de onderzoeker. ‘Daar is meer milieuwinst te halen.’ Akkerman erkent dat: ‘We zien verder vooral kansen in polders waar natuurdoelen kunnen worden gestapeld. Als bepaalde vormen van beheer al worden gesubsidieerd, kan dat de investeringsdruk verlichten. De certificaathouders betalen jaarlijks een vergoeding. Bij een looptijd van tien jaar vergroot dat het perspectief.’
Straathof vindt het verder van belang dat goed wordt gekeken naar de effecten van de vernatting van de percelen. ‘Als blijkt dat door moerasvorming het risico op de schadelijkere methaanuitstoot vergroot, schiet het milieu er onder aan de streep weinig mee op.’
Foto: Dirk Hol